അജാനൂർ
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

വിവരാവകാശ നിയമം (Right to Information Act - RTI) എന്നത് ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തിലെ പൗരന്മാർക്ക് ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പുവരുത്താൻ നൽകിയിട്ടുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ നിയമപരമായ ആയുധമാണ്. 2005-ൽ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ ഈ നിയമപ്രകാരം, ഏതൊരു സാധാരണക്കാരനും സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ, തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ (പഞ്ചായത്ത്, മുൻസിപ്പാലിറ്റി തുടങ്ങിയവ), സർക്കാർ സഹായം കൈപ്പറ്റുന്ന മറ്റ് പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങൾ നിയമപരമായി ആവശ്യപ്പെടാനും കൈപ്പറ്റാനുമുള്ള അവകാശമുണ്ട്. അഴിമതി നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യുക, ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് ബോധ്യമാകുന്ന രീതിയിൽ സുതാര്യമാക്കുക, പൊതുജനങ്ങളോട് സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളെ മറുപടി പറയാൻ ബാധ്യസ്ഥരാക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ നിയമത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ.

ദേശീയ സുരക്ഷയെയും വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യതയെയും ബാധിക്കുന്ന ചില അതീവ രഹസ്യ വിവരങ്ങൾ ഒഴികെ, ഭരണനിർവ്വഹണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റെല്ലാ രേഖകളും ഫയലുകളും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഈ നിയമത്തിലൂടെ പരിശോധിക്കാവുന്നതാണ്. ഒരു പൗരൻ നിശ്ചിത ഫീസ് സഹിതം അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചാൽ 30 ദിവസത്തിനകം (വ്യക്തിയുടെ ജീവനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ഭീഷണിയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ 48 മണിക്കൂറിനകം) ബന്ധപ്പെട്ട പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസർ (PIO) വിവരങ്ങൾ കൈമാറേണ്ടതുണ്ട്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വിവരങ്ങൾ നൽകാതിരിക്കുകയോ, തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നൽകുകയോ ചെയ്താൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെ പിഴയടക്കമുള്ള ശിക്ഷാ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ ഈ നിയമത്തിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. അധികാര വികേന്ദ്രീകരണവും ജനകീയ പങ്കാളിത്തവും യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ സഹായിച്ച വിവരാവകാശ നിയമം, ജനങ്ങളെ ഭരണാധികാരികൾക്ക് തുല്യരായി മാറ്റുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു.