സ്ഥാപന ഘടന
അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഒരു പിരമിഡ് ഘടനയിലാണ് നമ്മുടെ തദ്ദേശഭരണ സംവിധാനം ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്:
- ജില്ലാ തലം (District Level): ഏറ്റവും മുകളിൽ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് (Zilla Parishad) വരുന്നു. ഒരു ജില്ലയിലെ മുഴുവൻ ഗ്രാമീണ മേഖലകളുടെയും വികസന ഏകോപനമാണ് ഇതിന്റെ ചുമതല.
- ബ്ലോക്ക് തലം (Block Level): മധ്യഭാഗത്തായി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് (Panchayat Samiti) പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇത് ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിനും ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾക്കും ഇടയിലെ ഒരു കണ്ണിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
- ഗ്രാമ തലം (Village Level): ഏറ്റവും താഴെത്തട്ടിൽ ജനങ്ങളോട് ഏറ്റവും ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (Gram Panchayat) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര ഭരണഘടന (Internal Structure)
ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിനകത്തെ ഭരണപരമായ ഘടന താഴെ പറയുന്ന രീതിയിലാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്:
- ഗ്രാമസഭ: പഞ്ചായത്തിലെ വോട്ടർമാരടങ്ങുന്ന സഭയാണിത്. വികസന പദ്ധതികൾ ചർച്ച ചെയ്യാനും ഗുണഭോക്താക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനും ഉള്ള അധികാരം ഗ്രാമസഭയ്ക്കാണ്.
- പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതി: ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വാർഡ് മെമ്പർമാരും, അവർ ചേർന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന പ്രസിഡന്റും വൈസ് പ്രസിഡന്റും അടങ്ങുന്ന രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗം.
- ഉദ്യോഗസ്ഥ വിഭാഗം: ഭരണസമിതിയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നിയമപരമായി നടപ്പിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി, അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറി, മറ്റ് ജീവനക്കാർ എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഔദ്യോഗിക വിഭാഗം.